شروع فرایند تشکیل نظام دیوانامیک

با توجه به شرایط ویژه‌ای که در آن قرار داریم؛ یعنی وجود رژیم مستقر و تداوم شکاف‌ها و تفرقه‌های موجود، تصمیم گرفته شده است که از این پس تمرکز ما به‌صورت کامل بر «نظام دیوانامیک» قرار گیرد. این تصمیم یک چرخش راهبردی محسوب می‌شود. پیش‌تر ایده «گره‌ها» مطرح بود؛ برای مثال گره‌هایی مانند «معلمان و والدین». اکنون هدف آن است که این گره‌ها به «مجلس» تبدیل شوند. 

ترتیب منطقی شکل‌گیری نظام دیوانامیک:

۱. امضای قانون اساسی دیوانامیک:

نخستین گام، ارائه «منشور آسمان» به‌عنوان قانون اساسی دیوانامیک است. این سند، اصول بنیادین، حقوق شهروندی، سازوکارهای تصمیم‌گیری و حدود اختیارات نهادها را مشخص می‌کند. متن منشور برای مدت شش ماه در معرض بررسی و امضای عمومی قرار می‌گیرد تا مشروعیت و پذیرش اجتماعی آن شکل گیرد.

لینک منشور آسمان – قانون اساسی دیوانامیک

• ۲. تشکیل مجلس‌ها:

  فرایند تشکیل مجلس‌ها آغاز می‌شود. در این الگو، حدود ۱۴۰۰ مجلس در ۱۴۰۰ شهر شکل می‌گیرد. این مجلس‌ها نهادهایی مستقل از قانون اساسی نیستند، بلکه فرزندان و مجریان آن به شمار می‌روند و تمامی اختیارات و مسئولیت‌های خود را از قانون اساسی دریافت می‌کنند.

مجلس دیوانامیک؛ معماری مجلس آینده

۱. بنیاد و ماهیت مجلس دیوانامیک

مجلس دیوانامیک ترکیبی از یک فضای فیزیکی و یک بستر دیجیتال فراگیر است که امکان مشارکت هم‌زمان شهروندان را در مقیاس گسترده فراهم می‌کند. هر شهر، به همراه روستاها و مناطق پیرامونی خود، دارای یک ساختمان فیزیکی مجلس برای حضور و تعامل شهروندان است که در کنار آن، یک پلتفرم دیجیتال سراسری و هم‌زمان فعالیت می‌کند. این دو بستر در کنار یکدیگر امکان مشارکت فراگیر و مستمر شهروندان را فراهم می‌سازند.

هر مجلس از ۵۲ تالار تخصصی تشکیل می‌شود که حوزه‌های مختلف اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، علمی، فناوری و محیط‌زیست را پوشش می‌دهند. هر تالار به‌عنوان یک مرکز اندیشه‌ورزی و حل مسئله عمل می‌کند.

۳. اصول مشارکت و صندلی همگانی

ظرفیت نامحدود

هر شهروند دارای یک «صندلی» اختصاصی در ساختار دیوانامیک است که امکان مشارکت مستقیم تمامی جمعیت کشور را فراهم می‌کند؛ به‌گونه‌ای که میلیون‌ها نفر می‌توانند به‌صورت هم‌زمان در فرآیندهای گفتگو، بررسی و تصمیم‌سازی حضور داشته باشند.

آموزش مشارکت از کودکی

کودکان پس از دریافت هویت دیجیتال در سن هفت‌سالگی، فعالیت خود را در «تالار ۴۸ (کودکان)» آغاز می‌کنند. این تالار محیطی آموزشی و تمرینی برای آشنایی با حق رأی، مسئولیت اجتماعی و فرهنگ گفت‌وگو فراهم می‌آورد. همچنین کودکان می‌توانند با مشاهده مباحث سایر تالارها، به تدریج درک عمیق‌تری از مسائل عمومی و سازوکارهای تصمیم‌گیری پیدا کنند.

حاکمیت داوطلبانه

مشارکت در تالارها کاملاً داوطلبانه است و هر شهروند بر اساس علاقه، دانش یا تخصص خود می‌تواند در یک یا چند تالار حضور یابد و در فرآیندهای فکری و تصمیم‌سازی نقش‌آفرینی کند؛ برای نمونه در تالار انرژی، هنر، آموزش یا سایر حوزه‌ها.

آزادی انتخاب مجلس

هیچ محدودیت جغرافیایی برای انتخاب مجلس وجود ندارد. شهروندان می‌توانند با توجه به شرایط، دسترسی یا ترجیح شخصی خود، در هر یک از مجالس کشور عضو شوند و مشارکت کنند. با این حال، اصل «یک فرد، یک رأی» در تمامی فرآیندها حفظ می‌شود.

۴. فرآیند تصمیم‌گیری (اتاق فکر زنده)

هر تالار به‌عنوان یک اتاق فکر پویا و عملیاتی عمل می‌کند و فرآیند تصمیم‌سازی در آن از مراحل زیر تشکیل می‌شود:

ورود و شفافیت

شهروندان فعالیت خود را از طریق «داشبورد دغدغه‌ها» آغاز می‌کنند؛ بستری شفاف که در آن موضوعات جاری، پیشنهادها، مسائل مطرح‌شده و گفت‌وگوهای روز در دسترس همگان قرار دارد.

گفت‌وگو و مدیریت جلسات

مباحث تالارها با هدف یافتن راه‌حل و ارائه پیشنهادهای عملی شکل می‌گیرند. پس از آنکه یک موضوع به سطح کافی از شفافیت و پختگی رسید، ارائه‌دهندگان راهکارها مسئولیت هدایت موقت بحث را بر عهده می‌گیرند. تضارب آرا در فضایی مبتنی بر استدلال، شواهد و میزان سازگاری پیشنهادها با قوانین و پروتکل‌های مصوب انجام می‌شود.

پوشش سراسری و وضعیت اضطراری

در شرایط عادی، تمامی نشست‌ها به‌صورت دیجیتال و در مقیاس ملی برگزار می‌شوند. با این حال، در شرایط اضطراری نظیر قطعی گسترده و طولانی‌مدت برق یا اینترنت، ساختمان‌های فیزیکی مجالس شهری به‌عنوان زیرساخت پشتیبان وارد عمل شده و تداوم فرآیندهای مشارکتی را تضمین می‌کنند.

مرجعیت قانونی

تمامی تصمیم‌ها، رویه‌ها و فرآیندهای مجلس دیوانامیک بر پایه قانون اساسی قوه مقننه استوار است و در رأس آن، «قانون اساسی مرجع دیوانامیک (منشور آسمان)» به‌عنوان عالی‌ترین سند مرجع قرار دارد.

۵. ساختار مدیریتی و نظارت

گفت‌وگوی مبتنی بر استدلال

مباحث و تصمیمات بر پایه شواهد، استدلال و ارزیابی نتایج شکل می‌گیرند. هدف، رقابت سیاسی یا پیروزی جناحی نیست؛ بلکه یافتن کارآمدترین راه‌حل برای مسائل واقعی جامعه است.

پایداری عملیاتی

در شرایط عادی، فعالیت‌ها عمدتاً از طریق زیرساخت دیجیتال انجام می‌شود. در شرایط بحرانی یا اختلال‌های گسترده، ساختمان‌های فیزیکی مجالس به‌عنوان مراکز پشتیبان، تداوم فرآیندهای تصمیم‌گیری و هماهنگی را تضمین می‌کنند.

مدیریت چرخشی و نظارت عمومی

مسئولیت‌های مدیریتی در بازه‌های زمانی مشخص میان افراد جابه‌جا می‌شود تا از تمرکز قدرت جلوگیری شود. تمامی فرآیندها به‌صورت شفاف و قابل نظارت برای عموم شهروندان ثبت و منتشر می‌شوند.

دیوانامیک تلاشی برای جایگزینی حکومت افراد با حکومت قواعد، شفافیت و مشارکت همگانی است؛ نظامی که مشروعیت خود را نه از نمایندگی، بلکه از حضور مستقیم شهروندان در فرآیند تصمیم‌سازی و اداره جامعه به دست می‌آورد.